Son Arap Kralı Muammer KADDAFİ - TeknoYouth

Tarih

8.04.2021 13:50:00

Son Arap Kralı Muammer KADDAFİ

Muammer Kaddafi 1969-2011 yılları arasında Libya’ya hükmetmiş son Arap kralıydı. Evet bu tanım belki biraz farklı gelebilir ama Kaddafi tam olarak son Arap kralıydı. 1969 yılında Albay rütbesiyle orduda görev yaparken, yönetimi ele geçirmesiyle birlikte dünya bu farklı ismi tanıyacak ve tarihe son Arap kralı olarak geçecekti.

Kaddafi, 1942 yılında Libya’nın Sirte şehrinde yoksul bir bedevi ailenin ferdi olarak dünyaya geldi. Eğitimine Sabha’da başladı. Burada eğitim aldığı okulda Arap milliyetçisi oldu. İlerleyen yıllarda Bingazi Kraliyet Askeri Akademisi’nde eğitimine devam etti. Bu akademide eğitimine devam ederken Batı destekli monarşi yönetimi lideri Kral 1. İdris’e karşı bir takım devrimci örgütlenmeler içerisine girdi. Bu çalışmaları ‘’Özgür Subaylar Hareketi’’ olarak daha da gelişti. Ardından 1969 yılında yüzbaşı rütbesine terfi etti. Bu gizli örgüte dayanarak, o sırada kaplıca tedavisi görmek üzere Türkiye'de bulunan Kral I. İdris'e karşı 1 Eylül 1969 tarihinde darbe yaptı. Albay rütbesi alarak Libya Silahlı Kuvvetleri komutanı oldu. Devrim Komuta Konseyi adına denetimi ele geçirip anayasal kuruluşları feshetti. İslam ilkelerine dayanan İslami Sosyalizm kuracağını açıkladı. Arap Birliği için çalışacağını, bağımsız ülkelerle birlikte ırkçılığa, sömürgeciliğe ve toplumsal baskıya karşı çıkacağını söyledi. ABD'nin 7 Eylül 1969 tarihinde Kaddafi'yi tanıması üzerine kral görevini terk etti.

Kaddafi’nin esasen fikir dünyası Baas olarak tanımlanabilir. Baas, Mişel Eflak tarafından şekillendirilmiş bir fikirdir. Baas; Arap ulusunun tek bir sosyalist devlette birleşmesini amaçlayan siyasal milliyetçi sol bir fikirdir. Baas, Arap dünyasında birlik, özgürlük ve sosyalizmi gerçekleştirmeye çalışmaktadır. İşte Kaddafi’de aslında iktidarda kaldığı süre dahilinde tam olarak bu hedefleri gerçekleştirmek istemişti.

Libya Arap Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Kaddafi ve ortakları, hükûmetlerinin bireysel liderliğe değil, meslektaş kararlarına dayanacağında ısrar etti. İlk büyük kabine değişikliği, hükûmete yapılan ilk meydan okumanın hemen ardından gerçekleşti. Aralık 1969'da savunma bakanı Adam Said Havvaz ve İçişleri Bakanı Musa Ahmed tutuklandı ve darbe planlamakla suçlandı. Krizin ardından kurulan yeni kabinede, RCC başkanlığını sürdüren Kaddafi, başbakan ve savunma bakanı oldu.

Genelde RCC'de Kaddafi'den sonra ikinci olarak görülen Binbaşı Abdel Salam Jallud, başbakan yardımcısı ve içişleri bakanı oldu. Bu kabine, beşi RCC memuru olmak üzere toplam on üç üyeden oluşuyordu.  Hükûmete, Temmuz 1970'te ikinci kez, eski Kral İdris'in uzak kuzenleri Abdullah Abid Sanusi ve Ahmed el-Senussi ile Fezzan'ın Sayf an Nasr klanının üyeleri, iktidarı kendileri için ele geçirmek için plan yapmakla suçlandığında, ikinci kez meydan okundu. Komplo engellendikten sonra, RCC memurları ilk kez yeni bakanlar arasında çoğunluğu oluşturarak önemli bir kabine değişikliği meydana geldi.

2 Mart 1977'de kurulan Libya Sosyalist Halk Cemahiriyesi adlı yeni devlet, Muammer Kaddafi yeşil kitabının ve İslam ideolojisine dayanmasına isterdi. Kaddafi'nin kendisine devriminden sonra “Libya Kardeşçe Lideri ve Devrim Rehberi“ kendi adını verdi çünkü resmi bir unvanı yoktu. Libya hükûmeti, Cemahiriye'nin herhangi bir siyasi partiye sahip olmayan, halkı tarafından yerel halk konseyleri ve komünler (Temel Halk Kongreleri olarak adlandırılır) tarafından yönetilen doğrudan bir demokrasi olduğunu iddia etti. Resmi retorik, ulus devlet fikrini küçümsedi, kabile bağları ulusal ordunun saflarında bile öncelikli kaldı.

Cemal Abdünnasır'ı örnek aldı. Mısır'da gerçekleştirilen reformları kendi ülkesinde de uygulamaya başladı. 16 Ocak 1970 tarihinde yeni anayasa hazırlanınca başbakanlık ve savunma bakanlığı görevlerini üstlendi. İngiliz askeri üstlerini ve birliklerini ülkeden çıkardı. Petrol şirketleri ulusallaştırıldı. İtalyan ve Yahudi azınlığın mal varlığına el koyarak onları göçe zorladı. Cemal Abdünnasır'ın ölümünden sonra Arap dünyasında onun rolünü üstlenmeye çalıştı. Kimi Afrika ülkelerindeki Müslümanlara ve Arap ülkelerindeki sol eğilimli hareketlere destek oldu. SSCB'yle yakın ilişkiler geliştirdi. 1982-1983 yılları arasında Afrika Birliği Dönem Başkanlığı yaptı. Nükleer geliştirme programı yürüttüğü iddiasıyla eleştirilen Kaddafi, 2004 senesinde tüm Nükleer projelerinin durdurulduğunu dünya kamuoyuna bildirmiştir.

15 Şubat 2011 tarihinde Bingazi şehrinde Kaddafi'ye karşı ilk protestolar başladı, protestolar yoğunlaştıkça ülkede genelinde yayılmaya başladı ve ardından Trablus'a yayıldı, Libya hükümeti göstericilere karşı ölümcül güç kullanmaya başladı. Güvenlik güçleri ve paralı asker birlikleri, göstericilerden oluşan kalabalığa gerçek mühimmat ateşledi. Göstericiler ayrıca tanklar ve toplarla ve havadan savaş uçakları ve helikopter savaş gemileriyle saldırıya uğradı. Rejim, ülke genelinde iletişimi kısıtladı, interneti engelledi ve telefon hizmetini kesintiye uğrattı. 21 Şubat'ta Kaddafi'nin oğullarından biri olan Sayf al-İslam devlet televizyonunda meydan okuyan bir konuşma yaparak, huzursuzluktan dışarıdan ajitatörleri sorumlu tuttu ve daha fazla gösterinin ülkede iç savaşa yol açabileceğini söyledi. Kaddafi rejimin "son kurşuna" kadar savaşacağına söz verdi. Arap Baharı'nın etkisiyle ülkede bir iç savaş yaşandı. 23 Ağustos 2011 tarihinde Trablus'un düşmesiyle Kaddafi rejimi yıkıldı. 20 Ekim 2011 tarihinde, Sirte'de, NATO destekli Ulusal Geçiş Konseyi askerleri tarafından yakalanarak feci bir şekilde linç edildi ve sonrasında vuruldu. Ulusal Geçiş Konseyi askerleri “Kaddafi kanalizasyon borusunun içinde saklanıyordu” söylediler. Linç edilerek öldürülmesi bazı çevrelerde tepkiye sebep olmuştur. Kaddafi'nin cesedi "Afrika Pazarı" adı verilen bir pazardaki soğuk hava deposunda tutuldu. Bir süre cesedi sergilendi ve isteyenler cesetle fotoğraf ve video çekebildi. Kaddafi, 25 Ekim 2011 tarihinde Sahra Çölü'nde saldırı ihtimaline karşı kimsenin bilmediği bir yere İslami usullere göre defnedildi.

İlginizi Çekebilecek Diğer Makaleler


  • Zamanda Yolculuk: Sıfır Noktası

    Hemen Oku.
  • Milli ve Kalkınmacı Bir Müteşebbis: NURİ DEMİRAĞ

    Hemen Oku.
  • Türkiye Büyükşehirlerinde ki Gayri Safi Milli Hasıla

    Hemen Oku.

Okuyucu Yorumları


  • Mehmet Yılmaz

    8.04.2021 14:04:00

    Kaddafi dünyaca tanınan ve ilginç bir liderdi. Yazınız bu yönden bilgilendirici olmuş. Başarılar dilerim, ayrıca yeni yazılarınızı da merakla beklemekteyim.

  • Hasan Altınkum

    9.04.2021 01:04:00

    Kaddafi gibi bir liderin değerini bilemediler. Şuanda onun cezasını çekiyorlar.

  • doğanay

    11.04.2021 20:34:00

    Bizim de kaddafi gibi liderimiz olsaydı keşke libya halkı sahip çıkmadı üzerine linç etti şuanda sefalet içerisinde yaşıyorlar.

Yorum Yap